SON DAKİKA

Doğubayazıt’ın Tarihi Mirası: İshak Paşa Sarayı’nın Bilinmeyen Hikâyesi

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın "Türkiye’de mutlaka görülmesi gereken 20 eser" listesinde yer alan İshak Paşa Sarayı, sadece mimarisiyle değil, ardındaki derin tarihi ve kültürel öyküsüyle de ziyaretçilerini büyülüyor. 21 Kasım, 2026 15:32 •Güncelleme: 21 Kasım, 2026 15:32 Doğubayazıt’ın Tarihi Mirası: İshak Paşa Sarayı’nın Bilinmeyen Hikâyesi

Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesine 7 kilometre uzaklıkta, sarp kayalıklar üzerine kurulu olan İshak Paşa Sarayı, bölge turizminin gözbebeği olmaya devam ediyor.

Ünlü tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın da "görülmesi gereken 20 eser" arasında gösterdiği bu eşsiz yapı, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekerken, sarayın duvarları arasına gizlenmiş asırlık hikâyeler de yeniden gün yüzüne çıkıyor.

Yapımı Tam 99 Yıl Sürdü Osmanlı’nın Lale Devri’ndeki son büyük anıt yapısı olarak kabul edilen sarayın inşasına 1685 yılında Çolak Abdi Paşa tarafından başlandı. Ancak sarp arazi koşulları ve dönemin siyasi çalkantıları nedeniyle inşaat tam 99 yıl sürdü ve saray ancak 1784 yılında torun İshak Paşa döneminde tamamlanabildi. Neredeyse bir asra yayılan bu süreç, sarayı sadece bir yönetim merkezi değil, aynı zamanda sabrın ve ustalığın bir abidesi haline getirdi.

Tarihin İlk Kalorifer Tesisatlı Sarayı

İshak Paşa Sarayı’nı dünya mimarlık tarihinde özel kılan en çarpıcı detaylardan biri, döneminin çok ötesindeki mühendislik harikası ısıtma sistemi. Doğu Anadolu’nun sert kış koşullarına karşı geliştirilen bu sistemde, taş duvarların içerisine döşenen toprak künkler (borular) aracılığıyla sıcak su dolaştırılıyordu. Bu özelliğiyle İshak Paşa Sarayı, tarihte bilinen ilk merkezi ısıtma (kalorifer) sistemine sahip saray olarak kayıtlara geçti.

Kültürlerin Buluşma Noktası

Selçuklu, Osmanlı, Fars ve Kafkas mimari üsluplarının benzersiz bir sentezini sunan saray; camisi, harem dairesi, divan salonu, zindanları ve mutfağıyla adeta kendi kendine yeten küçük bir şehri andırıyor. Ünlü Kürt alim ve şair Ahmed-i Hani’nin de bir dönem kâtiplik yaptığı saray, bölgenin ilim ve edebiyat tarihine de tanıklık etti.

Bölge Turizmine Katkısı Büyük

İlber Ortaylı gibi isimlerin tavsiyeleriyle bilinirliği her geçen gün artan İshak Paşa Sarayı, Doğubayazıt ekonomisine ve turizmine can suyu oluyor. Yetkililer ve turizmciler, sarayın sadece bir fotoğraf karesi veya bir liste maddesi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, ziyaretçileri Ağrı Dağı’nın gölgesindeki bu kadim hikâyeye yakından tanıklık etmeye davet ediyor...

Yorum Ekle