Cengiz Candar
Sahada yeni bir gelişme söz konusu; dün sabaha karşı Amerikan uçaklarının, Kobani çevresindeki IŞİD hedeflerini vurduğu öne sürülüyor. Cuma gecesi Kobani'nin düşmesi kaçınılmaz görünüyor, adeta saatler sayılıyordu. Şimdi ise askeri denge değişebilir. Türkiye-Suriye Kürtleri, IŞİD'e karşı Kobani'de kazanacak gibi.
Türkiye-Suriye Kürtleri diye bilinçli olarak yazdık, zira Kobani direnişi, aradaki sınırı sadece ruhen değil fiilen de ortadan kaldırmıştır.
Kürtler, IŞİD'in Kobani'nin doğu, güney ve batı cephelerinden saldırdığını görüyor ve Türkiye'nin ise sınırı kuzeyden koruyarakIŞİD'e destek verdiğine inanıyorlar. Son bir hafta içinde, onbinlerce Suriyeli Kürt, Kobani civarından gelip, Suruç ve çevresine sığındı, akrabalarının evine yerleşti. Gençler Suruç'tan Kobani'ye geri dönmek istedi. Ayrıca, İstanbul'dan Van'a kadar uzanan alandan, yüzlerce Türkiyeli Kürt, Kobani'ye destek için sınıra yığıldı.
Bir haftadır, güvenlik kuvvetlerinin bu insanlarla çatışması ve gaz kullanması, Kürtlerde, Kobani'nin ellerinden alınması için AKP iktidarının IŞİD ile işbirliği yaptığı algısına neden oldu.
Bu yüzden, Kobani'deki gelişmelerden ötürü, Kürt siyasi hareketininaskeri-siyasi merkezinde AKP'ye dönük güvensizlik en yüksek düzeyde Cemil Bayık ve Murat Karayılan'ın açıklamaları dışa vuruldu. Kobani'deki durum, Türkiye'deki Çözüm Sürecinin AKP'nin istediği şekilde yol almasını tehlikeye soktu.
Nitekim Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan'ın telaşla dün Mardin'e koşmasından, Ahmet Türk'ü ziyaretinden ve Suriye Kürtleri, tarihi olarak, Esad'ın değil, Türkiye'nin dostu ve müttefikidir açıklamasını yapmasından, hükümetin telaş ve paniği anlaşılabiliyor.
Suriye Kürtleri, tarihi olarak, Türkiye Kürtlerinin bir parçasıdır ve önemli bir kesimi, 1925 Şeyh Said İsyanı'nın ardından sınırı aşarak Suriye topraklarına sığınmışlardır. Yani, tarihi olarak Türkiye'dekihükümetlerin buna AKP de dahil hiçbir zaman dostu ve müttefiki olmamıştır. Ayrıca, aynı Yalçın Akdoğan, daha birkaç gün önce Kobani Kantonu'nu yöneten ve IŞİD'e karşı direnen PYD içinönce Esad ile ilişkisini kessin gibisinden hasmane uyarılarda bulunmuştu.
Bir gece önce PKK liderlerinden Mustafa Karasu, Sterk TV'de, Yalçın Akdoğan, blöf yapıyorlar, taktik yapıyorlar diyor. Doğru yaklaşmazsa biz ona ne yapacağımızı göstereceğiz diye konuşuyor; ertesi gün Yalçın Akdoğan, hidayete erip Mardin'de Suriye Kürtleri, Türkiye'nin tarihi olarak dost ve müttefikidir sözlerini sarf ediyor.
Önemini vurgulamak için öncesinden defalarca anons edilen aynı TV söyleşisinde Mustafa Karasu, DAİŞ diye söz ettiği IŞİD ve Türkiye ilişkisine ilişkin olarak, DAİŞ bu kadar cesareti nereden aldı? Hepsini Türk yönetiminden aldı. Hâlâ AKP yandaşı basında tutum yoktur. ABD-Avrupa bastırdığı için şimdi biraz tutum alıyor. Nedeni de PYD'dir. Çünkü PYD savaşıyor DAİŞ'e karşı
Benim bölgedeki etkim ortadan kalkar mı kaygısıyla şimdi DAİŞ'e tutum aldı
DAİŞ'in saldırısının amacı Kobani'yi boşaltmak. Türkiye de bunu istiyor. Türkiye tampon bölge kurarsa buna karşı direnilecektirdiye de konuşmuştu.
Karasu, bu sözleri söylediği sıralarda, Kobani'nin düşmesi an meselesiydi. Cuma gecesi, kente hakim Zorava tepesinin IŞİD'in eline geçtiği haberi gelmişti. Sabaha karşı Kobani'yi kuşatan IŞİD güçlerine karşı girişilen hava harekâtının ardından dün öğle saatlerinde PYD'nin silahlı kolu olarak anlaşılan YPG'nin Zorava tepesini tekrar ele geçirdiği haberi geldi.
Kobani'nin simgesel ve psikolojik önemini günlerdir vurguluyoruz ama AKP çevreleri bunu anlamayı da, kabullenmeyi de reddettiler. ANF'de dün yayımlanan Kobani'nin gerisinde başka bir yer yok!başlığını taşıyan yazının şu cümleleri, Kürtler nezdinde Kobani ile ilgili her şeyi özetliyor:
Stalingrad nasıl ki sosyalizmin ideolojik simgesiydi. Kobani de Rojava devriminin ideolojik simgesi. Çünkü Rojava devrimi, Kobani'de örüldü. Esad rejimi ilk önce Kobani'den kovuldu. Kobani'yi Afrin, Derik, Amude, Derbesiye, Serekani, Çil Axa, Tirbespiye ve Rumelan takip etti
Dolayısıyla, Kobani'de dün sabaha karşı ortaya çıkan yeni askeri denge, Kobani'nin Kürtler için Stalingrad konumunu öylesine tahkim edecektir, bundan sonra, gelişmeler hangi yönde ilerlerse ilerlesin, Türkiye'deki AKP iktidarı açısından bir tür Kobani milâdıoluşturmuş olacaktır.
Bu gerçeği, bir dönemin Radikal 2'sinin değerli yazarlarından İrfan Aktan, internet sitesi Zete'de Çözüm Süreci biterken
başlıklı çok önemli tahlil yazısında irdeledi:
Bir taraftan Batı'dan gelen tazyik, öbür taraftan Kürt hareketinin çatışmasızlığın anlamsızlaştığını açıklayarak yaptığı hamle, Türkiye'yi yeni bir hatta zorluyor. Davutoğlu'nun 'stratejik derinliğinin' bu labirentteki makul yolu görmeye yetmemesi, IŞİD'in Kobani kuşatmasını desteklemesi, Kürtlerin büyük savaşını beraberinde getirebilir.
İrfan Aktan'ın yazısının en vurucu bölümü, yukarıdaki cümleleri izleyen şu son cümleleri:
Deneyimler göstermiştir ki, barış müzakerelerini başarıya ulaştıramayan ülkeler, müzakere öncesindekilerden çok daha büyük yıkımlarla karşılaşırlar. Bu yıkıcı dönüşe müsaade etmemek, AKP'yi IŞİD'le savaşmaya zorlamak, barış isteyen herkesin boynunun borcu.
Uzun süredir yapmaya çalıştığımız işte tam da bu, bir tür imkânsızın peşinde koşmak: AKP'yi IŞİD'le savaşmaya zorlamak!
AKP'nin IŞİD'e karşı böylesine net bir tavır alması, birçok sonucu bir arada ve beraberinde getirecek:
1. Dünyadaki İslam algısını olumlu biçimde yerli yerine oturtacak.
2. Yirmibirinci yüzyıl'ın içinde bulunduğumuz dönemine işaret edenSünni iç savaşında Selefi-Vahhabi geleneğin yenilgisine işaret edecek. (Ki, Erdoğan ve Davutoğlu gibi AKP'li ileri gelenlerin sürekli gönderme yaptıkları Osmanlılar, 19. Yüzyıl'ın ilk çeyreğinde Arabistan Yarımadası'nda kendilerine karşı ayaklanan Vahhabilere aman vermemiş, ezmişlerdi. Modern Mısırın kurucusu olarak kabul edilen Kavalalı Mehmet Ali Paşa (Arap ve Batı tarihlerinde Muhammed Ali), Vahhabi ayaklanmasını başarıyla ezmiş olan Osmanlı komutanıydı.)
3. Böylelikle, bir yandan Sünni Müslümanlığı, Ortadoğu'da cereyan etmekte olan Müslümanların 30 Yıl Savaşlarında, bir başka deyimlemezheplerarası savaşta rahatlatır ve demokratikleşmeye açık hale sokarken, Türkiye'yi de ağırlıklı Sünni kültürel özelliğinin yanı sıra laik siyasi kimliği ile mezheplerüstü ve dolayısıyla gerçek bir bölge gücü konumuna taşıyacak.
4. Türkiye ile başta ABD olmak üzere Batı dünyasının rayından çıkmakta olan ilişkilerini rayına sokacak.
5. Şu anda gerek Irak ve gerekse Suriye coğrafyasında Kürt varoluşunu ve Kürt uyanışını tehdit eden bir numaralı unsur haline gelmiş olan IŞİD'in bertaraf edilmesinde oynayacağı rol ile Türkiye ile Kürtler (tüm Kürtler) arasında güçlü bir barışın zeminini oturtacak.
Bütün bunları bu AKP iktidarından bekleyebilir miyiz?
Sorun burada zaten. Onun kafasında ABD Genelkurmay Başkanı'na göre acil olmayan ve uluslararası destek alması pek kuşkulu olantampon bölge ya da Tayyip Erdoğan'ın dilindeki güvenli bölge var. Bu ise, IŞİD'e karşı değil, Kürtleri hedef alıyor.
Açık söyleyelim: Kürtlerle birlikte IŞİD'e karşı durmadan olmaz.
Hele Kobani'den sonra.
