Son Dakika
SON 15 YILDA 4,5 MİLYON DEKAR ALANI TAŞKINLARDAN KORUDUK Ağrı'da 2.3 büyüklüğünde deprem Ağrı, EMITT fuarında tanıtılacak Doğubayazıt'ta Öğrencilere Sıcak Karne Hediyesi Mehmet Demirkol: Arda'nın çuvallamasını isteyen bir kitle var Türkiye'de istismara uğrayan kız çocuklarının yüzde 10'u, 'isteyerek' düşük yapıyor Barış Atay'dan Burak Özçivit'e: Savaşı dizi çekmek mi sanıyorsun birader? Mete Yarar, Nuh Tufanı'nı referans gösterdi; 'Zeytin Dalı' adıyla ne mesaj verilmek isteniyor? Hak ve Adalet Platformu'ndan Diyanet'e tepki: İslam savaşı değil barışı vaaz eden bir dindir! 'Bira mı, şarap mı?' çekişmesine bilimsel yanıt
Doğubayazıt  Halkın Sesi - Güncel Doğubayazıt Haberleri
 
 
 
Kuyumcu, kahveci

olursa!...
 

Kuyumcu, kahveci olursa!...

Kuyumcu, kahveci olursa!...

17 Mayıs 2017 Çarşamba 09:12
Yazdır

Kuyumcu, kahveci

olursa!...

Uzun süre köşe yazısı yazmıyordum.

Bu nedenle okuyuculardan çok sayıda sitem geliyordu…

Bu nedenle bugün Doğubayazıt ekonomisinin gidişatını anlatmaya çalışacağım.

Gelin 50 yıl önceye dönelim…

O dönemlerde Doğubayazıt’ta kapalı bir ekonomi hâkimdi.

Aspava tesislerinden İran sınırına değin uzanan bir sazlık vardı. Bu sazlığın can damarı Diyadin Yukarı Tütek köyünden gelen “ZOR OSMAN PAŞA ARKI” idi.

Bu sazlıkta çok sayıdı değişik kuş türlerine rastlamak olanaklıydı.

“Zor Osman Paşa Arkının” Meryemana köyünden gelen hattı kent içerisinde geçerdi.

O dönemde kentin nüfusunun 3/1 Karadenizliydiler.

Karadenizli Doğubayazıt’lılar     Doğubayazıt’ın bugünkü Yeni ve Ehmedê Xanî mahallesinin alanında sebzecilik yaparlardı. Ayrıca Örtülü köyü civarında çeltikçilik revaçtaydı.

Hele hele Çiftlik ve Türkmen köyü arasında yetiştirilen kavunlar “Hasanpaşa kavununa” beş çekerdi…

Köylüler hayvancılık ve ziraat işleriyle uğraşırlardır.

Güze doğru köylü ürününü, yününü yağını pazarda satar. Her türlü kış gereksinimi Doğubayazıt esnaflarında karşılarlardı.

Köylüler alıveriş sonrası artan paralarını o dönemdeki bir nevi banka görevi yapan güvenli tüccarlara teslim eder, İlkbahara doğru bu paraları çeker ziraat işlerine başlar, yeni hayvan satın alır, sürelerine katmayı sağlarlardı. Bu döngü yer yıl oluşurdu…

Bu güvenli tüccarlardan aklımda kalan bir kaçı: Rıfkı Tanrı verdi, Eyyüp Aydın, Zahir şahin, Ordu Eren.

Herkes mutluydu…

Bu kapalı ekonomik dönem 1975 yılına kadar sürdü..

1975 yılından sonra her nedense “Zor Osman Paşa Arkı” Diyadin Aşağı Tütek köyünden batarak Van gölüne doğru akmaya başladı.

Öylece 25 kilometrelik sazlık alanı kurudu. Salt o sazlıktan bugünkü Örtülü köyü karşısında sulak alan kalmış bulunmaktadır.

1975 yılında Yeni bir dönem başladı.

Ecevit döneminde İran ile Sınır ticareti başladı. İran’dan Doğubayazıt ve Ağrı’ya bol miktarda akaryakıt geliyordu. Buradan Valilik aracıyla gereksinimi olan diğer illere dağıtılırdı.

Daha sonra Vali Yardımcısı ve Gürbulak Sınır Mülki İdare Amiri Arif Uludağ başkanlığında 7 kişilik bir komisyon oluşturuldu. Bende O Zaman Gürbulak Kara Hudut Sağlık Denetleme Merkezi İdare Amiri olarak bu komisyona katılmıştım.

Bugünkü Sarısu Ortak pazarın temeli böylece atıldı.

Sarısu Ortak pazarında “trampa sistemi” uygulanıyordu. İran’dan gelen mala karşı Türkiye’den mal alınıyordu.         Bu sistem tüm halkın yararlandığı bir sistemdi.

Zamanla bu sistem terk edilerek şirketleşme olgusu doğdu.

Öylece Sarısu ortak pazarı birkaç elit sınıfın yararlandığı bir Pazar haline geldi.

Ne hazindir ki burada para kazananlar yatırımlarını batıya kaydırdılar.

Oysa Burada elde edilen gelirlerle, Doğubayazıt’ta orta çeyrekli sanayiye yatırım yapılsaydı, burada geniş çapta istihdam alanı doğardı. İşsizlik azalırdı.

Doğubayazıt’ta zamanla hayvancılık yok oldu. Ziraat çoğunlukla kuraklıktan dolayı terk edildi…

Bilahare Gürbulak’ta Bavul ticareti uygulaması başlatıldı.

Bu sistemde belli oranda mark tutarı ile İran’dan mal getirme olanağı sağlandı.

Bu uygulama Doğubayazıt ekonomisine büyük katkı sağladı.

Bu uygulama kaldırıldı.

Günübirlik sistemi bu sefer devreye girdi. Oda belli oranda Doğubayazıt ekonomisine soluk aldırdı.    Daha sonra bu sistemde askıya alındı.

Doğubayazıt ekonomisinin kaburgasını şu anda memurlar üstlenmektedir. Bir ara Askerin haftalık izinlerinde Doğubayazıt ekonomisine gözle görülür katkıları oluyordu. Ama güvenlik nedenliyle buda işlemez oldu.

Çok sayıda mantar gibi AVM’ler açılmasıyla Doğubayazıt’taki küçük esnaflar tek tek dükkân kapamak mecburiyetinde kaldılar.

İşsizler ordusu hızla büyümeye başladı. Kentin en işlek Dr. İsmail Beşikçi Caddesindeki dükkânlar tek tek boşanmaya başlandı.40-50 bin yıllık kiraya giden dükkânlar şimdi kiracı bulamıyor.

Bu arada adım başı Doğubayazıt’ta cafeler  çoğalmaya başladı.

Zira dükkânını kapatan esnaf ve tüccarlar cafe işletmeciliğine yönelmiştir.

Kuyumcunun, kahveci oluşu Doğubayazıt’taki ekonomik krizi ve işsizliğin göstergesidir!...

Cevdet BAYCAN yazıyor…

Anahtar Kelimeler: Kuyumcu, kahveci olursa!...
Bu haber toplam 2976 defa okunmuştur
temizlik
Haber Yorumları
Yorum Ekle
Bu habere henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun.
 Diğer Haberler
Rahat Uyuyun Eğitim Şehitleri!
Kutlamak mı? hadi canım sende...
Beyazıt İl'den İlçe'ye nasıl indirildi?
DOĞUBAYAZIT HASTANESİNE DAİR!..
ESKİ BAYRAMLAR
ÇOK İŞLEVLİ AVM ÜZERİNE!...
PIRA HEMO(HEMO KÖPRÜSÜ)YAZGISINA TERK EDİLECEK Mİ?...
Eski Bayramlar
KAÇAN TREN!...
AĞRI DAĞI GAZETECİLER CEMİYETİ BAŞKANI CEVDET BAYCAN'IN BABALAR GÜNÜ MESAJI
HENÜZ TREN HATTI ELDEN GİTMEDEN!... YETKİLİLERE SESLENİŞ!...
TREN HATTI ÜZERİNE…(Ağrı Milletvekili Sayın Cesim Gökçe'ye,Ağrı Valisi Sayın Musa Işın'a,Ağrı ve Doğubayazıt STK'larına sesleniş!)
Tren hasreti bitecek mi?...(Ağrı Milletvekili Sayın Cesim Gökçe'ye,Ağrı Valisi Sayın Musa Işın'a,Ağrı ve Doğubayazıt STK'larına sesleniş!)
ESKİ RAMAZANLAR!...
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ HALK OYLAMASI DOĞUBAYAZIT'IN KESİN RESMİ SONUÇLARI
Bir güzel ekonomik girişim!...
DÜNYA SU GÜNÜ VE MURAT BARAJI-DOS PROJESİ
CEVDET BAYCAN'IN DOĞUBAYAZIT İSHAKPAŞA SARAYI VE EHMEDÊ XANÎ TANITIMI(VİDEO)
BABA ZEKİ!...
Dışarıdan Gazel okuma!...
 
Yazarlar
Namaz Vakitleri
İmsak
03:30
Güneş
05:18
Öğlen
12:22
İkindi
16:07
Akşam
19:05
Yatsı
20:38
Çok Okunanlar
Finans
İMKB 100
73.798
USD ALIŞ
2.8950
USD SATIŞ
2.9200
EURO ALIŞ
3.2830
EURO SATIŞ
3.3130
POUND ALIŞ
4.5330
POUND SATIŞ
4.6180
ALTIN ALIŞ
105.8100
ALTIN SATIŞ
108.0000
Çok Yorumlananlar
Hava Durumu
Havadurumu
Anket
Doğubayazıt Turizmi Nasıl Görüyorsunuz?
İyi
Çok İyi
Kötü
Sayısal Loto
15.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 04 - 10 - 15 - 16 - 20
Şans Topu
19.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
03 - 10 - 15 - 18 - 33 - 13
On Numara
17.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
07 - 14 - 16 - 17 - 19 - 24 - 28 - 29 - 31 - 36 - 43 - 49 - 54 - 55 - 56 - 57 - 58 - 60 - 62 - 69 - 72 - 76
Süper Loto
20.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
05 - 22 - 35 - 38 - 47 - 53
Hakkımızda | Künye | Reklam | İletişim | RSS
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: Haber Sitesi Kur