Son Dakika
REKTÖRLERDEN DOĞUBAYAZIT ZİYARETİ 12 ÜNİVERSİTE REKTÖRÜNDEN TRUMP YÖNETİMİNE KINAMA 12 ÜNİVERSİTE REKTÖRÜ İBRAHİM ÇEÇENDE BİR ARAYA GELDİ DOĞUBAYAZIT BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ BAYDER PİKNİK DUYURUSU DOĞUBAYAZIT/HAFTANIN NOSTALJİSİ Can Holding, bünyesinde bulunan ‘Awox’ markası ile biri Lüleburgaz diğeri Tarsus’da olmak üzere iki ayrı Beyaz Eşya fabrikası kurma kararı aldı AĞRI TÜGVA İL TEMSİLCİLİĞİNDEN IĞDIR ÜNİVERSİTESİNE ZİYARET Dünya şampiyonu sporcu Erciş'te coşkuyla karşılandı Van'da Afgan ve İranlı sanatçılar sergi açtı
Doğubayazıt  Halkın Sesi - Güncel Doğubayazıt Haberleri
 
 
 
EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(3)
 

EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(3)

EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(3)

26 Nisan 2017 Çarşamba 15:30
Yazdır
baskı



Günümüze kadar Ünlü filozof Ehmedê Xanî’nin evlilik konusu açıklığa kavuşmamıştı… ta ki üstat H.Mem ezberleri bozarak Xanî’nin mürüvvetsiz bir evlilik yaptığını belgelerle ortaya çıkarmasana kadar…

Xanî evlendi.Felek ona acımasızca davrandı.Kavuşmanın baharında vefasız devrandı.Kendi ifadesiyle dediği ”mürüvvetsiz bir olayın” acızadesi.Bu olay aniden olmuştur.Eşi ya çocuk doğururken,ya ani kalp durması,ya attan düşmesi yada başka bir sebepten…. Kadersizlikle Baba’mızın derin elemine ortak olalım…

YANLIZIM

Heyhat doğu batı güneşinden ayrı ve yalnızım

O ay yüzlüden sonra tarumar olmuş mülküm, karanlıktan kalmışım

 

İçmem Kevser onun dudaklarından sonra

İstemem, dünya yarısını o gümüş göğüslüden sonra

 

Şayet mahşerde görmeyeceğimi bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Yazık yüzlerce kez siyah gözlü terk edip gitti

Ahlar, figanlarım feleğin çarkıyla eşleşip gitti

 

Serzenişlerimden melekler ve insanlar oldular aciz

Burmalı zülüfler sonrası gamların girdabındayım haciz

 

Şayet mahşerde görmeyeceğimi bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Hicranla yanan ışıklı mumun fitiliyim

Hasretle harlanmış nar közüm ateşiyim

 

Şayet mahşerde görmeyeceğim bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Vücutsuz bir vücudum, o yaktı küle döndüm ben

Dünya yarısı hiç etmez yakıcı gözlerden sonra hem

 

Öleceğim anda üzerime gelse Azrail

Aynı anda cenneti müjdelese Cebrail

 

Benim için Hıdır ve İlyas olsalar delil

Hem derim ki cenneti, kevseri isteyen olsun sefil

 

Şayet mahşerde görmeyeceğim bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Sakın ey dostlar! Hicret anımda

Bu iki dize bulunsun dilekçe yazımda

 

Huzura çıktığım da bir belge olsun elimde

Vuslat tarihinde halim nağmelensin dilinde

 

 

Şayet mahşerde görmeyeceğim bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Ey Xanî bu soru ve yanıtların hesabı nasıl olur bilsene!

Onun hükmüdür ey perdesiz kendine gelsene

 

Ey ocağı yıkık! O ilahın kazasıdır kabul et

Seni Ateşe ötürebilir konuşmalarından bir bir buket

 

Şayet mahşerde görmeyeceğim bilsem dilberi

Cenneti ne yapayım başına yağdırayım külleri

 

Felek çarkı ibresi vaveylanın geçişi beni talan etti

Dönen başlı idim daha başı dönen etti

 

Gönülsüz akılsız hevessiz tümden idraksiz etti

Bu mürüvvetsiz olay beni böylesine yağma etti

 

Heyhat! Gündüzüm de gece oldu.Tarumar oldu evim,ocağım o ay yüzlüden sonra.karanlıkta yalnızım.Onun dudaklarından sonra Kevser suyunu bile içmem.O gümüş göğüslüden sonra dünya yarsını verseler bile istemem.Başımı koyduğum o mor sümbül,menekşeli ak tepelere dünya yarısı bedeldir demek vicdana sığar mı?

Şayet mahşerde dilberi görmeyeceksem cenneti ne yapayım. Başına yağdırayım külleri! Esmerim dilberimle aşk tapusunu yapmıştık. Onunla bu vefasız dünyada beraberce kısa ömrümüzde yürüyecektik. O olmayınca cennete yalnız gitsem ben cenneti ne yapacağım. Gideceksem beraber gidelim. Başka dilber asla istemem. Bir daha buluşmaksa onunla olsun. Evlenmek benim için öbür boyutta ancak olur. Bu acılı serzenişte aynı zamanda Yaradan’a esmeriyle dileğini de sunmaktadır.

 

Yazık yüzlerce kez yazık siyah gözlüm terk etti, sonsuza gitti. Ahların figanlarım feleğin çarkıyla eşleşip gitti. Serzenişimden melekler, insanlar aciz oldular. Ben ise onun burmalı zülüflerin benzeri, gamların gırdabında tutsağım.
Şayet mahşerde dilberi görmeyeceksem, cenneti ne yapayım. Başına yağdırayım külleri.
Tıpkı hicranla yanan  ışıklı bir mum fitiliyim.Mum yanıp eridikçe fitil benzeri bende yanıp küle,toprağa dönüşüp kayboluyorum.Yavaş yavaş ölüyor,toprak oluyorum.Onun hasretiyle harlanmış nar gibi kızıl közüm.Yanıyorum,yanıyorum.Diyebilirim ki ben vücutsuz  bir vücudum.Küle dönmüşüm ben.Onun yakıcı, ateş gözlerinin bedeli dünyanın yarısından kıymetliydi benim için inanın.

ŞAYET MAHŞERDE GÖRMEYECEĞİM İ BİLSEM DİLBERİ
CENNETİ NE YAPAYIM BAŞINA YAĞDIRAYIM KÜLLERİ

Kevser’i isteyen sefil olsun.

Şayet mahşerde dilberi görmeyeceksem cenneti ne yapayım. Başına yağdırayım külleri.O kutsal melekler,benim en güzel mekâna yalnız gitmeyeceğime şahit olsunlar.Yüce Yaradan’dan ümidim,dileğim budur.

Felek çarkının ibresinin vaveylasının geçişi beni talan edip dağıttı.Zaten dönen başlı idim daha da başı dönen etti.Gönülsüz,akılsız,hevessiz, inan ki tümden idraksiz etti.Ey tüm canlı cansızlar ”Bu Mürüvvetsiz olay” beni böylesine  tarumar,yağma etti.
Şayet mahşerde dilberi görmeyeceksem cenneti ne yapayım. Başına yağdırayım külleri.

Ey dostlarım! Bu mekândan hicret anımda sakın unutmayan. Tekrarladığım” Şayet mahşerde dilberi görmeyeceksem cenneti ne yapayım. Başına yağdırayım külleri.”Bu iki dize dilekçe yazımda bulunsun.Yüce Yaradan’ın huzuruna çıktığımda elimde bir belge olsun.Allah’a kavuşma zamanın da halim dilinde bu şekilde nağmelensin.Eğer Yüce irade isterse mahşerde buluşursam siyah gözlü esmerimle o da halimi bilsin.Aşkının beni dilden,imandan ettiğine o da şahit olsun.


Ey Xanî! Yeter kendine hâkim ol! Bu soru ve yanıtların hesabı nasıl olur bilsene!

Ey perdesiz! Kendine gelsene!

Ey ocağı yıkık! O ilah’ın kazasıdır kabul et. Konuşmalarının bir ifadesi bile seni ateşe götürebilir.

Talihinin hicran ve elem vefasızlığına uğrayan Baba’ya nasihat vermek haddimiz değildir. Kolu, kanadı kırılmış halde durulmayı o söyledi. Talihsiz eleme sebep olan olaya ”Allah’ın kazası” dedi. Bizlerde ona baktık. Onun dediklerini not ettik. 

 

Çok üzüldük. İnsanın eli olmadan Tanrı’nın bir kazası olayında eşini aniden kaybedince şok geçiren Xanî Baba’nın ruhu bilsin ki biz Kürtler onun evlatlarıyız.

 

İnsan ömrünün anlamlı zamanı olan evlilik, mutluluğun ve gelecek ümitlerin barınağıdır. Tek olan birey, evrenin en sırlı iki sayısına kavuşunca olgunlaşır. İkisi birdir. Birisi daima ikidir. Onları birleştiren çekim gücü aşktır. Aşk evliliğinin hoşgörü alanı sınırsızdır.Sıradan istekle evlilik halinde arzuların,ödüllerin tatminin süresi ise sınırlıdır.

 

Büyük baba aşkın mürüvvetiyle mutlu olma ümidi çok kısa sürdü.

 

Tanışıp,nişanlanıp evlendiği aşının mürüvvetsiz bir olayla son bulması feryadının,figanının sebebidir.

Acaba nişanlı  ,sevgili ortamlarında böyle  şansız bir kaderle karşılaşmadı mı?Evli olduklarının kesin belgeleri nelerdir.

 

Xanî’nin  din kimliğini  göz önüne almalıyız.Kürt sosyal kültürünün,örf ve ananelerini unutmamalıyız.O genç yaşta bir İslam alimidir.İslam’da mahşer günü ancak evli çiftler buluşabilir.Diyor ki mahşer günü onunla bulaşmayacaksam,cennet bana haram olsun.Yani onlar evli değilse,Xanî’ni,n isteği dine aykırı değil mi?Yoksa baba dinden bîhaber miydi?

 

Düşünüldüğünde Memû Zin,onlar destanını yazarken bu olguyu unutmuyor.
Mem ölüyor,Zeydin bey Zin’i,ölen Mem’e nikahlıyor.Zinde bir  iki gün sonra ölünce onları bir “sanduka”da toprak ananın kucağına terk edebiliyor.

 

Xanî ağıtında;eşinin dudağından,Kevser benzeri suyundan,onun bembeyaz  gögsünden,siyah gözlerinden,burmalı zülüflerinden, özlemle bahsediyor.Onlarla yakın temasını edeple yazıyor.Daha önce yazdığım gibi,Kürt örfüne  gör ancak evlendikten sonraki meşru ifadelerdir bunlar.
Elemli Xanî,bu olayın  evini,ocağını darmadağın ettiğini söylüyor,yazıyor.Evli olmamış olsaydı böyle yazar mıydı? “Ey ocağı yıkık! O ilah’ın kazasıdır kabul et” dermeydi?

 

Mem  û Zin’de  Tacdin ile Sit’in gerdek gecesini o kadar ayrıntılı yazabilir miydi? O evliliğin örfünün seremonisinin tatbikatını bilendir.
“Ehmedê Xanî âşıkların piridir.”sözü bence abartılı değildir.Aşkın bedenli ahusunu kaybettikten sonra tek bedenli aşka dönüştü.Hayatın zaman boyutunda ondan hiç ayrılmadı.Anne sevgi ve şefkatiyle halkına sarıldı.O kürdün hem annesi,hem de babası oldu.O aşkla geri kalmış veya bıraktırılmış evladının eğitimiyle uğraştı.

 

Bu şekilde yeniden yeşerecek memzaların annesine olan aşkını Mem û Zîn’de”hem düşünce adamları demesin  Kürtler/Aşkı kendilerime amaç etmediler” diyerek anneleretarih boyunca saygı gösterilmelidir telmihi vardır.
Gerçek çok veciz şekilde ifade edilmiştir.Uzun tarih diliminde coğrafyanızda birçok devlet kurmuş halkların ortadan kaybolduğunu görüyoruz.Bana göre

 

Kürtlere böyle zalim fırtınalı coğrafyada yaşama ruhunu bahşeden iki faktör vardır.
Birincisi Kürt kadını, ikincisi Zagros soylu dağlarımızdır. Mekân ve insana zaman hep vefasızlık etti.

Büyük insan Xanî yaşam süresince bir daha evlenmedi.Kürtlerin bir ayıbını da açıkça belirtti.Kürtler bence analarına efasızdırlar.Kadınların kıymeti hiç ilinmedi.

Cehalet karanlığına alıştırılmış yarasalar gibi çıplak,zavallı dünya yaşamında uzaklaştırılmış haldeyiz.Hepimiz bir anneden doğmayız.Müslüman olarak son veda töreninde anamızın ismiyle tanıtılıyoruz. Ona binlerce selam olsun.

En büyük olan filozofumuz Xanî analarımıza olması gereken vefayı, bağlılığı en güzel şekilde ifade etmiştir. Eğer cennet nasipse onunla olsun diyor. Bu şekilde tarihsel bir yanlış örfe de ”toprak başına” diyor. Çünkü veren daima analardır. Çünkü ağlayan, feryat eden daima fedakâr kahraman olur.
Çünkü onun kalbi altındandır. Pas tutmaz. Acısını, elemini sedef kalpli yüreğinde kilitli tutar. Başka anaların elemini, öç alma bedeline araç yapmaz. Onlara saygı ve hürmet insan olmamızın ana koşuludur.

 

Bazıd kadınları kadirşinastır. Yılın birçok günlerinde çocuklarının elinde tutarak Xanî babalarını ziyaret ederler. Sakileşip, berraklaşıp,dua edip yuvalarına dönerler.

 

Ehmedê Xanî’nin aşk kimliğinin izleri düşünce, bilim kimliğinde acaba etkin olmuş mudur?Kısa cevabım,lşüphesiz derim.Bilimsel sosyo-politik tezi olan ”demokratik hukuk devleti” tezinin senaryosunun  her sahnesinde bu izi görebiliriz. Olgunlaşan bu safhaya gelinceye kadar bence yine etkin tesiri vardır. 

 

Onun hayatında en ümit var olduğu Mirze Mıhemmed’e yani Mihemmed Pırbela Bey’e bu kadar tutkunluğunun bir sebebi de aşkı, eşinin beye akraba olması düşünülebilir. Mem û Zin senaryosunun duygu ve aşk bölümlerin de bu tesir görülmektedir.

 

Sonuçta Xanî’nin eşi bir bedendir.Her beden fanidir.Fakat aşk ölmez zamanlıdır.Mirze Mıhemmedler birey bedenli olup ölümlüdürler.Memzalar sürekli  zamanlıdırlar.
SON

KAYNAK H.MEM- XANÎ VE MEMZALARI,NOT:İlgi haberin öncesini Doğubayazıt Halkın Sesi sitesi ve Doğubayazıt İshakpaşa Haber sitesinde takip edebilirsiniz!

Anahtar Kelimeler: EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(3)
Bu haber toplam 2641 defa okunmuştur
Haber Yorumları
Yorum Ekle
Bu habere henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun.
 Diğer Haberler
Doğu Anadolu’nun peynirleri Tatvan’da buluşacak
Başkan Sekmen’e Teşekkür Plaketi
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
Zabıta adaylarının mülakat heyecanı
İranlı turistler Kars'ta
Kalabalıklar Ama Alıcıları Yok
Sığınmacı mültecilere kitap hizmeti
Erciş Belediyesinin kadın ve aile plajı sezona hazır
Jandarmadan Kızılay’a Destek
Ahlat Patates Sorununu Çözebilir
Ağlamadan, Sızlamadan Çözdük
Ehmedê Xanî kültür derneği Ramazan Bayramı mesajı
Ağrı´nın Yüz Akı Arkoz Çimentonun Açılışı Başbakan Yıldırım Tarafından Yapıldı
CELAL DİKMEN VEFAT ETTİ
Yaralı Ebabil kuşu tedavi altına alındı
DOĞUBAYAZIT/HAFTANIN NOSTALJİSİ
Yeni Hükümet Konağının Temeli Bu Yıl Atılıyor
Ağrı Milli Eğitim Müdürü Yakup TURAN'ın katılımıyla TUBİTAK Bilim Fuarı açıldı
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
EHMEDÊ XANÎ DİYORKİ;
 
HEM YAKIN
Yazarlar
Namaz Vakitleri
İmsak
03:30
Güneş
05:18
Öğlen
12:22
İkindi
16:07
Akşam
19:05
Yatsı
20:38
Çok Okunanlar
Finans
İMKB 100
73.798
USD ALIŞ
2.8950
USD SATIŞ
2.9200
EURO ALIŞ
3.2830
EURO SATIŞ
3.3130
POUND ALIŞ
4.5330
POUND SATIŞ
4.6180
ALTIN ALIŞ
105.8100
ALTIN SATIŞ
108.0000
Çok Yorumlananlar
Hava Durumu
Havadurumu
Anket
Doğubayazıt Turizmi Nasıl Görüyorsunuz?
İyi
Çok İyi
Kötü
Sayısal Loto
15.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 04 - 10 - 15 - 16 - 20
Şans Topu
19.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
03 - 10 - 15 - 18 - 33 - 13
On Numara
17.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
07 - 14 - 16 - 17 - 19 - 24 - 28 - 29 - 31 - 36 - 43 - 49 - 54 - 55 - 56 - 57 - 58 - 60 - 62 - 69 - 72 - 76
Süper Loto
20.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
05 - 22 - 35 - 38 - 47 - 53
Hakkımızda | Künye | Reklam | İletişim | RSS
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: Haber Sitesi Kur