Son Dakika
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI ERSOY DOĞUBAYAZIT’TA DOĞUBAYAZIT/HAFTANIN NOSTALJİSİ ENGİN’DEN EĞİTİM TOPLANTISI 16 YILDIR AĞRI’DA EĞİTİMDE DEĞİŞMEYEN İSİM YAKUP TURAN GÖREVDEN ALINDI İSTANBUL IĞDIRLILAR DERNEĞİ BAŞKANI ALTINTAŞ’TAN REKTÖR ALMA’YA ZİYARET IĞDIR ÜNİVERSİTESİ KARDEŞLİK PROJESİNE EV SAHİPLİĞİ YAPTI SHMYO ÖĞRENCİLERİ “DEĞİŞEN DÜNYADA GENÇLER VE RUH SAĞLIĞI” SEMİNERİNE KATILDI DOĞUBAYAZIT’TA EĞİTİM ÇALIŞTAYI Ağrı'da Düzenlenen Bulut Parkı Törenle Açıldı Aşağı Küpkıran Aile Destek ve Eğitim Merkezi Açıldı
Doğubayazıt  Halkın Sesi - Güncel Doğubayazıt Haberleri
 
 
 
EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(2)
 

EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(2)

EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(2)

12 Nisan 2017 Çarşamba 09:08
Yazdır
baskı

Günümüze kadar Ünlü filozof Ehmedê Xanî’nin evlilik konusu açıklığa kavuşmamıştı… ta ki üstat H.Mem ezberleri bozarak Xanî’nin mürüvvetsiz bir evlilik yaptığını belgelerle ortaya çıkarmasana kadar…

Xanî evlendi.Felek ona acımasızca davrandı.Kavuşmanın baharında vefasız devrandı.Kendi ifadesiyle dediği ”mürüvvetsiz bir olayın” acızadesi.Bu olay aniden olmuştur.Eşi ya çocuk doğururken,ya ani kalp durması,ya attan düşmesi yada başka bir sebepten…. Kadersizlikle Baba’mızın derin elemine ortak olalım…

 

Esmerim Dilberim

Cuma gecesi bir esmeri gördüm, uşak oldum ona

Tavafına gittim şirin kelamlı dilberin, o yüz ve dudaklarına

Yürek ferahlandı tamamen hat ve benlerin şevk ve nuruyla

Esmerim, dilberim, olsun sana yüz bin selam

 


Yüz selam ve salâvatı Kudret Padişahı’nın

Üstüne hep yağıversin o boy ve endamının

Cennete gitmeyi istemeyiz sevdiğimiz olmadan

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam

 


Nasipsiz bir fakirim Zati Zülcelâl’ın nurundan

İki hilal kaşlar, benler oluşturulmuş alnında

Devasız bir hastayım arz-ı hal ile geldim yanına

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam


Dudak akik, inci ve mercan gibi, onlar maden aslından

Burçlardaki ay ve güneşin ışıkları inmiş üzerine

Allah’ın sanatı ve işidir onlar, işaret ve benler işlenmiş üstüne

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam

 

Ey gönül kalk hazırla kendini işte geldi bahar

Mest olan nergis gibi, onunla şenlendi bağ ve bostanlar

Güller, çiçekler, laleler dörder dörder oldular

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam

 

Güller, çiçekler ve laleler senin renginden dolayı diridirler

Sümbül, reyhan, kızıl gül ise kokunla güzeldirler

Sarhoşuz kokulardan, misk ve amberin ta kendisidir

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam

 

Yüz selam ve salâvatı Abitler Padişahı’nın

Ahmetlerin Medine’si üzerine hep yağıversin

Kabirlere hemde bostanına o mübarek simanın

Esmerim, dilberim, sana olsun yüz bin selam

Bu zaman diliminde toprak ananın aşk ödülü kırmızı güldür. Bizimde Baba’nın doğumuna ve nişanına hediyemiz 360 adet kırmızı güller olsun.

 

Nişanlı baba cuma gecesi esmerini görmeye gidiyor. Hiç bir kısıtlama yapmadan duygularını, ümitlerini söylüyor, yazıyor. O zamanı seçerken çok bilinçlidir. Cuma gecesi perşembeyi, cumaya bağlayan gecedir. Bu zaman dilimleri Müslüman Kürtlerde tatil zamanıdır. Xanî bürokrat olduğu için ertesi gün tatilde olacaktır. O zaman diliminde işleklerin, ümitlerin kabul görme inancıda vardır. Camilerde kılınan  dua ve ricaların içeriğinde yaşadığımız mekânda ve öbür dünyada dünya da mutlu olmak,iyiliklerle buluşma isteği vardır.Bu noktada bile zaman Cuma gecesi,mekân bazid,insan Xanî ve dilbere çok uyumludur.Meşruluk ortamında nişanlı olduğu için telmihli”rê (rû)yani yüz ile laman(lêvan/leban)yani dudaklar ve şirin sözlü dedikten sonra”Esmeramin,dibera mın,le te bin yuz bin selam” (esmerim,dilberim,sana yüz bin selam olsun) diye hitap ediyor.On değil.bin değil,yüzbin selam.Bu hitap Xanî’nin saray katipliğinin verdiği tercih ve sayısal genişlikte selamın ifadesidir.Aynı zamanda evli olmadığı için görmeye gittiği sevgiliden ayrı mekândan geldiğini de söylüyor.Bu söyleyişte çok,hem de pek çok kavuşma ümidi vardır.Ümidin en öncelikli tercihi onunla evlenmesidir. Çünkü İslam kabulünde öbür boyutta cennet eğer nasibimizse, aşkımız olan eşimizle gitmeyi ümit ve arzu ederiz.Onun işçin genç İslam bilgini Xanî”Bê hebîba xwe me nevê get dexûla cennete”(asla istemeyiz cennete gitmeyi sevdiğimiz olmadan)diyor. O meşru bir sevgiyle, aşkla evlilikle öbür cennet mekân da sonsuz zaman boyutunda birlikte yaşamayı arzuladı. Ümitlerinin baharında olduklarını söyledi. Ona baharın gül, çiçek ve lalelerinden dörderli demetler verdi.Bana göre seçilen çiçeğin de kırmızısını seçmiştir.Genel de gül ve lalenin  rengi zaten kırmızı olarak algılanır.Dört sayısında  genç aşığın irade,inanç,ümit ve bilgi kökleri vardır.O gayesiz hiçbir söz söylemeyendir.Savlarımızı sıralarken çıkınımızdaki hediyeleri eksik te bulabiliriz.

 

İlk söylem: Newroz’dan sonra gelen bahar ayı, coğrafyanın canlanma ayı Nisan ayıdır.Ocak,Şubat,Mart’tan sonra gelen Nisan ayı dördüncü aydır.Xanî dördüncü ay olan Nisan ayının bağışı dörder çiçekle seni selamlıyorum.”Esmerim” diyebilir.

 

İkinci söylem: Êzidi kardeşlerimizin inançlarında kâinatın temeli olan ateş, toprak, hava ve su dörtlüsüne atıfta ”ey sevgilim bizler bu dört unsurdanız. Sana canımın, ruhumun ruhumun temeli dört unsura saygıyla dördere çiçek hediye ediyorum.”Aslında bilgin Xanî Aristo’yu çok iyi özümsediği için onun kâinatın yaratırcısının ilmin sayesinde bahs ettiği dört unsura saygı ile dört çiçeği telmih aracı seçti diyebiliriz.

 

Üçüncü söylem: Sahibim, sultanım! Aşkımızın baharında bağımız bostanımız şenlendi. Güller, çiçekler, laleler dörder dörder oldular. Onlar aşkımızın makamının ateşinin sırrını açığa vurdular. Sitemkâr. değilim. Aşkın fermanıdır. Hiç bir örtüyü kabul etmiyor. ,hiçbir sınırla hüküm sürmüyor. Gül, çiçek, laleden dörder sayılı 12 adet armağan olsun. Yılların 12 aylarının her birinde beni unutmaman için dersem al renginde halimin şahidi olur musun?

 

Esmerim dilberim! O sayıyı seçmedim. Benim halimin teşhisini dördüncü katın padişahı aydınlatır. Ona güneş diyorlar bilirsin. Onu gizleyemezler. Her tarafı aydınlatır. Saklısı, gizlisi yoktur. Onun Aşk onun gibidir. O da şahlar şahıdır. O da hükmeder. Onu  ne kadar saklasam ateşi, kızıllığı beni yakıp, ışık gibi mekânı kaplıyor.

 

 

Esmerim, siyah gözlü ceylanım! Bilirsin güneş 4 mevsimin de 12 ayı da olmaz. Nisan’da gelmez, bahar da. olmasa Sana armağanım ak güller çiçek, laleler onun ışığıyla hayat bulurlar. Bende sana olan aşkımın rengini arz edebilir miydim?Işıktır onun sırrı,onu büyüklerden,Eflatun(Platon)’dan aldım.Halimi ahvalimi sana sunmak için.Ya ez xulam.

 

Her canlı istek ve arzularını, sahip olduğu olanaklarla ifade eder. İnsanlar da kültürlerinin, bilgilerinin, duygularının olgunluk öçlüklerine uyumlu sözlü ve yazılı haberleşirler.

 

 

Akla gelen aşık xanî,yukarıda yazıklarımı mı ifade etti?Onun felsefik kuralları ile dşünürsek acaba(!)demekten alınmam.Evet demenin olasalığı %50 üstündedir.Sebebine gelince o, çok genç yaşta olgunlaşan sıra dışı bir insandır. Yazılanlarda renk kültürü Pisagor’dan miras sayı Platon’dan ışıkçılık(işrakiye) Gencevi Nizami’den aşk tekniğinin sentezi kolayca görülmektedir.

 

 

Bu nişan devranı, Baba’nın mutluluk aşkının hürlük sahnesindedir. Onun bu ifadeleri ne dudaklar, ne tellerin doyumlu yaklaşımları yoktur. Ayrıca Kürt kültüründe nişanlı sevgililerin sevişme sahnelerini sergilemezler. Çünkü kızın iffetine, baba evinin namus kültürüne tecavüz sayılır. Evlendikten sonra erkeğin ifadeleri pek yadırganmaz.

 

Xanî evlendi.Felek ona acımasızca davrandı.Kavuşmanın baharında vefasız devrandı.Kendi ifadesiyle dediği ”mürüvvetsiz bir olayın” acızadesi.Bu olay aniden olmuştur.Eşi ya çocuk doğururken,ya ani kalp durması,ya attan düşmesi yada başka bir sebepten…. Kadersizlikle Baba’mızın derin elemine ortak olalım onun feryadını dinleyelim.Aynı şekilde tekrarlayalım.C.B.

DEVAMI GELECEK HAFTAYA…
KAYNAK H.MEM- XANÎ VE MEMZALARI,NOT:İlgi haberin öncesini Doğubayazıt Halkın Sesi sitesi ve Doğubayazıt İŞshakpaşa Haber sitesinde takip edebilirsiniz!

 


Anahtar Kelimeler: EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ(2)
Bu haber toplam 2267 defa okunmuştur
oluş deneyi
Haber Yorumları
Yorum Ekle
Bu habere henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun.
 Diğer Haberler
2.ULUSLARARASI EHMED-İ XÂNİ SEMPOZYUMU
Ehmedi Hanî Kültür Derneği Kurban Bayramı nedeniyle bir mesaj yayınladı
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
Erciş Belediyesinin kadın ve aile plajı sezona hazır
Ahlat Patates Sorununu Çözebilir
Ehmedê Xanî kültür derneği Ramazan Bayramı mesajı
Ağrı´nın Yüz Akı Arkoz Çimentonun Açılışı Başbakan Yıldırım Tarafından Yapıldı
CELAL DİKMEN VEFAT ETTİ
Yaralı Ebabil kuşu tedavi altına alındı
DOĞUBAYAZIT/HAFTANIN NOSTALJİSİ
Yeni Hükümet Konağının Temeli Bu Yıl Atılıyor
Ağrı Milli Eğitim Müdürü Yakup TURAN'ın katılımıyla TUBİTAK Bilim Fuarı açıldı
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
EHMEDÊ XANÎ DİYORKİ;
PEYGAMBER HZ.MUSA,FİLOZOF PLATON VE FİLOZOF EHMEDÊ XANÎ
Hz.Musa,Platon ve Ehmedê Xanî’nin Ortak Değerleri
DOĞUBAYAZIT XANÎ-DER BAŞKAN V.ÖMER ATASOY'UN "10 OCAK ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ" MESAJI
XANÎ DİYOR Kİ,BEN KİMİM?...
DOĞUBAYAZIT XANÎ-DER'İN MEVLİD KANDİLİ MESAJI
Sancaktepe Belediyesi ve Ağsender'den Ehmedi Xani Paneli
 
hür
Yazarlar
Namaz Vakitleri
İmsak
03:30
Güneş
05:18
Öğlen
12:22
İkindi
16:07
Akşam
19:05
Yatsı
20:38
Çok Okunanlar
Finans
İMKB 100
73.798
USD ALIŞ
2.8950
USD SATIŞ
2.9200
EURO ALIŞ
3.2830
EURO SATIŞ
3.3130
POUND ALIŞ
4.5330
POUND SATIŞ
4.6180
ALTIN ALIŞ
105.8100
ALTIN SATIŞ
108.0000
Çok Yorumlananlar
Hava Durumu
Havadurumu
Anket
Doğubayazıt Turizmi Nasıl Görüyorsunuz?
İyi
Çok İyi
Kötü
Sayısal Loto
15.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 04 - 10 - 15 - 16 - 20
Şans Topu
19.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
03 - 10 - 15 - 18 - 33 - 13
On Numara
17.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
07 - 14 - 16 - 17 - 19 - 24 - 28 - 29 - 31 - 36 - 43 - 49 - 54 - 55 - 56 - 57 - 58 - 60 - 62 - 69 - 72 - 76
Süper Loto
20.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
05 - 22 - 35 - 38 - 47 - 53
Hakkımızda | Künye | Reklam | İletişim | RSS
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: Haber Sitesi Kur