Son Dakika
İlçeye hayat verecek ekonomiye güç katacak Doğu Anadolu'nun en büyük canlı hayvan pazarının temeli Doğubayazıt’ta atıldı Ağrı Hayrettin Atmaca Anadolu Lisesi Mezuniyet Töreni Çorabın içine bir dilim soğan koyun... DOĞUBAYAZIT BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ BRİKET ALIM AB Rh (-)negatif trombosit kana ihtiyaç vardır IĞDIR ÜNİVERSİTESİNDE KARATE KUŞAK SINAVI GERÇEKLEŞTİRİLDİ TUZLUCA MYO LABORANT BÖLÜMÜ İLK MEZUNLARINI VERDİ Ağrı’da “4. Sınıflar İçerisinde Yüzme Bilmeyen Kalmasın Projesi” SERKA Yönetim Kurulu, Kars’ta toplandı Van Büyükşehir Belediyesinden minik Muhammed’e destek
Doğubayazıt  Halkın Sesi - Güncel Doğubayazıt Haberleri
 
 
 
Newroz-tarih-xanî
 

Newroz-tarih-xanî

21 Mart bayram şenliği Babil ve Mısır hakları ile bazı Ortadoğu kavimlerince kutlanırdı. Kürt ataları 21 Mart'ta"Neva Roca" yeni gün derlerdi. Bugün ise Newroz diyoruz.

20 Mart 2017 Pazartesi 19:42
Yazdır
baskı

21 Mart bayram şenliği Babil ve Mısır hakları ile bazı Ortadoğu kavimlerince kutlanırdı.

Kürt ataları 21 Mart'ta"Neva Roca" yeni gün derlerdi. Bugün ise Newroz diyoruz.

 

İran'lı Şahnemeyi Yazan Firdevsi'ye göre, Newroz Kürt ataları olan Kasit Hükümdarı Cemşit'in Babil'i fethedilmesi gündür. Cemşit'in Babil'e girişi muhteşemdi. Altın kemer, taç ve tahti ile 21 Mart günü güneşin yüzü gibi parlıyor. Üzerine serpiştirilen altınlara çarpan ışıklar yansıyordu. Kasit'lerin  Sami ataları Akad'ları tarihe gömdüğü gündür.

Kasit'lerin atası Hurrilerin demir devrimi sayesinde harp ve savunma silahlarına sahip Cemşit, kolayca Babil'e girmiştir. Yedi yüz ömürlü Kasit'leri Hurri'lerin soyunda olduğunu bizzat Firdevsi atıfta bulunmaktadır.
O halde askeri ve iklim, astoromi verileriyle birinci Kürt Newroz bayramı tarihi belgelidir.

Ünlü şair Ömer Hayyam'a göre Newroz  Kürt atalarının  coğrafyamıza armağan ettiği bayramdır.
İkinci tarihi belge budur.

Demirci Kawa ile Feridun'un köleliğin yıkılması ve özgürlük için Zalim Dehak'a karşı başkaldırı sonucu, Feridun elindeki öküz başlı gürzü ile Dehak'ın kafasına vurarak miğferinin paramparça etti. Zalim Dehak'ı sıkıca bağlayarak Demavend dağlarının karanlık dehlizine attı.
Böylece coğrafyanın kader yazgısının sosyal, siyasal devrimlerde bir çığır açtı. Bugüne köleliğin son bulduğu özgürlük günü "Newroz "dediler. O gün M.Ö 21 Mart 612 tarihini gösteriyordu. Başka bir değişle Med'lerin Asurları tarihe gömdüğü gündür.
İşte Newroz bayramının coğrafyamız için önem arz eden üçüncü belgesi!


XANÎ'YE GÖRE NEWROZ NEDİR?
Aristo ve Farabi'den sonra üçüncü öğretmen olan Xanî  diyorki;
İNSAN HÜR OLMADAN İNSAN DEĞİLDİR. NEWROZ HÜR OLMA SENBOLÜDÜR.
Xanî kılıç kalkan yerine kalemle, kâğıtla kazanmayı tasarlamıştır.
Xanî diyor ki; hakların kader tablosunu dişi unsur(kadınlar) ve gençler çizmelidir.
Pekiyi nasıl çizmelidirler?
Barışa adalete, eşitliğe, güzelliğe sevgiye, hoşgürüye, şefkate sarılmalıdırlar.
Xanî, Mem ve Zin'leri(gençleri) 21 Mart günü açan renge renk çiçeklere benzetmektedir.
Bugün gençler çiçekler gibi açılıp, etrafa güzellik, sevgi şefkat ve barış sunacaklarını belirtmektedir.

Newroz günü Xanî'nin tasarladığı özgürlükçü, demokratik, hukuktan oluşan ULUS-DEVLETtezinin temelini attığı gündür.
Xanî zaman, mekân ve insan boyutunda tasarımını şekillendiriyor.

“Xanî tasarısının ana fikri hür yaşamı sağlamaktır. Hür almadan mekan ve zaman boyutunda mutluluk olmaz. Düşüncesi, inancı bunu emrediyor. O eğer bir fert hür değil ise dini de tamam değildir diye yazdı. (kaynak Kutsal Kitab Kuran’dır.) Bahsedilen cennetli yaşam, insan içindir. Mekan ve zaman cephesinde sosyal evrimin pek böylesinin anlamı yoktur. Onların tasarısında kullanırken akıl, reaileteler ve sahip oldukları kültür gerçeklerine göre harekat ettiğini görmekteyiz.
Zaman Tabiatın hürlüğüne bağışlayacak durak olmalıdır. Newroz öyle bir zamandır. Renklerin hürlüğüne seslerin çoklu ahengine, sevginin yuvalarda ifadelerine, suların hür coşkusuna, verimlerin tohum filizlerine serbestlik ifadesinin anlaşıldığı andır.
Mekân ise; Mem u zin diriliş destanında seçilen mekân Cizîra Botan'dır.
Xanî tasarısını düşünüp yazdığı eserini neden Beyazıt'ta sergilemedi? Orada da saray vardı. Tüm Osmanlı mekânının ve Kürt beyliklerinin sahip oldukları saraylardan daha muhteşemi İshak Paşa Sarayı yapılıyordu. O halde cevabı onun tasarımında bulmalıyız.
Mem û Zîn'de belirttiği Kürt coğrafyasının kuzeybatı sınırı Kura Nehri, Ceyhan (Ceyhun) ve Şatülarap yani Fırat ve Dicle'nin birleştiği yeri yazmıştır. Burayı Kürt bedeninin yürek yeri seçmiştir. Onun Mem û Zîn tasarımı aşk ortamlı, bilim unsurludur. Aşkının kapladığı alanın kısa ifadesi duygularıdır. Duygunun hürleşmesi yani içgüdü veya nefislerin istenen vuslatın güzergâhında olgunlaşmasıdır.
Kavuşmanın tatlı macerasından ziyade kavuşma ifadesinin insanca anlam kazanmasıdır. Halkı tasarımında beden olarak tasarlayan Xanî Kürt halk bedeninin yüreğinin çarpan kafesinin yeri Cizîra Botan'dır. Orada aşkın fermanı benzeri hürlük fermanın hedeflenme tiyatrosunu, Kürt halkına gösterme kurgusunu yapmıştır. Özgürlük hedefi için Memo çokça çililer çekecektir. Her türlü karşılıksız cefaya katlanması öğrenecektir. Sonuçta diyebiliriz ki aşkın mekânının doğuş ve beslenme mekânı yürektir. Bunun gibi Xanî Mem û Zîn tasarımının Kürt halk yürek mekânı Cizîra Botan'dır. (1)”

İnsan boyutunda ise; Telmih yoluyla düşündüğü ULUS-DEVLET tasarımının temel taşları olan iki erkek 2 kadında oluşan 4 unsurunun Cizîra Botan mekânında tanışmasını sağlıyor. Xanî bu 4 unsuru ayrı ayrı şifrelendirmiştir. Bu 4 unsur kimdir Otorite olan Tacdin, Halk ve demokrasi olan Mem Özgürlük olan Zin adalet olan sitidir.
.
Newroz gecesinde gece ve gündüz eşittir. İşte sahneye sürülen 2 erkek ve 2 kız tıpkı gece ve gündüz gibi eşittir.
Eşitlik adalettir. Adalet hukukun anasıdır. Hürriyettir.
Xanî'nin de istediği adalet, eşitlik, sanat, aşk, barış, sevgi ve şefkattır.

Yeni günde karanlık tarih sona erecek hakların ümit ışığıdır. Bu değerlerin hazinesi günlerin sultanı özgürlüğün simgesi Newroz'dur.
Xanî diyor ki; her olayın her zaman bir uygun başlangıcı vardır. Özgürleşmenin, mutluluğun aydınlanmanın sevdalısı olmanın bayramını kuralım. Bu zaman(yeni gün) Newroz bayramı olsun!
Evet, Newroz ateşini hep yakalım. Coğrafyamızın biriken kirliliği o ateşin hikmetinde temizleyelim. Barış, hoşgörü, adalet, eşitlik güzellik şefkatin adı olsun Newroz.
Newroz'un   newroz olarak kabul eden herkesin  Newrozu kutlu olsun!C.B
(1) Kaynak Xanî ve Newroz H.Mem s.73-74

Cevdet Baycan Yazıyor...

Anahtar Kelimeler: DOĞUBAYAZIT HABERLERİ, Newroz-tarih-xanî
Bu haber toplam 4235 defa okunmuştur
Haber Yorumları
Yorum Ekle
Bu habere henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun.
 Diğer Haberler
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
EHMEDÊ XANÎ DİYORKİ;
PEYGAMBER HZ.MUSA,FİLOZOF PLATON VE FİLOZOF EHMEDÊ XANÎ
Hz.Musa,Platon ve Ehmedê Xanî’nin Ortak Değerleri
DOĞUBAYAZIT XANÎ-DER BAŞKAN V.ÖMER ATASOY'UN "10 OCAK ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ" MESAJI
XANÎ DİYOR Kİ,BEN KİMİM?...
DOĞUBAYAZIT XANÎ-DER'İN MEVLİD KANDİLİ MESAJI
ARAŞTIRMACI-YAZAR CEVDET BAYCAN IV.ULUSLAR ARASI AĞRI DAĞI VE NUH’UN GEMİSİ SEMPOZYUMUNA SUNDUĞU “EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ” BİLDİRİSİTÜM METNİ
Sancaktepe Belediyesi ve Ağsender'den Ehmedi Xani Paneli
BUNUN SORUMLUSU KİM?...
ARAŞTIRMACI-YAZAR CEVDET BAYCAN IV.ULUSLAR ARASI AĞRI DAĞI VE NUH’UN GEMİSİ SEMPOZYUMUNA SUNDUĞU “EHMEDÊ XANΒNİN MÜRÜVVETSİZ EVLİLİĞİ” BİLDİRİSİ
İstanbul Ehmedi Xani Ağrı Doğubayazıt Derneği Halise Yemeği
GAZETECİ-YAZAR CEVDET BAYCAN IV. ULUSLARARASI AĞRI DAĞI VE NUH’UN GEMİSİ SEMPOZYUMUNA DAVET EDİLDİ
XANİLOG ŞERAFETTİN ERYILMAZ DOĞUBAYAZIT’TA
XANÎ-DER BAŞKANI CEVDET BAYCAN'IN KURBAN BAYRAMI MESAJI
DOĞUBAYAZIT İSHAKPAŞA SARAYINDA PANEL DÜZENLENDİ
BAKANLAR DOĞUBAYAZIT KÜLTÜR EVİ VE EHMEDÊ XANÎ MÜZESİNİN AÇILIŞINI YAPTI
DOĞUBAYAZIT KÜLTÜR EVİ VE EHMEDÊ XANÎ MÜZESİ YAPIM FİKRİ NASIL OLUŞTU?
EHMEDÊ XANÎ DİYOR Kİ;
EHMEDÊ XANΒNİN HEYKELİ ÜZERİNE!...
 
Yazarlar
Namaz Vakitleri
İmsak
03:30
Güneş
05:18
Öğlen
12:22
İkindi
16:07
Akşam
19:05
Yatsı
20:38
Çok Okunanlar
Finans
İMKB 100
73.798
USD ALIŞ
2.8950
USD SATIŞ
2.9200
EURO ALIŞ
3.2830
EURO SATIŞ
3.3130
POUND ALIŞ
4.5330
POUND SATIŞ
4.6180
ALTIN ALIŞ
105.8100
ALTIN SATIŞ
108.0000
Çok Yorumlananlar
Hava Durumu
Havadurumu
Anket
Doğubayazıt Turizmi Nasıl Görüyorsunuz?
İyi
Çok İyi
Kötü
Sayısal Loto
15.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
01 - 04 - 10 - 15 - 16 - 20
Şans Topu
19.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
03 - 10 - 15 - 18 - 33 - 13
On Numara
17.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
07 - 14 - 16 - 17 - 19 - 24 - 28 - 29 - 31 - 36 - 43 - 49 - 54 - 55 - 56 - 57 - 58 - 60 - 62 - 69 - 72 - 76
Süper Loto
20.08.2015
Tarihli Çekiliş Sonucu
05 - 22 - 35 - 38 - 47 - 53
Hakkımızda | Künye | Reklam | İletişim | RSS
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: Haber Sitesi Kur